bắt ép
Định nghĩa
- Động từ:
- Bắt buộc, đòi hỏi ai đó phải làm điều gì đó một cách miễn cưỡng: Hành động dùng quyền lực, sức mạnh hoặc áp lực để khiến người khác phải hành động theo ý mình, thường khi họ không muốn hoặc không tự nguyện.
- Gây sức ép, ép buộc: Tạo ra tình thế hoặc dùng lý lẽ, đe dọa để buộc người khác phải tuân theo.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Cha mẹ không nên bắt ép con cái học quá nhiều. (Cha mẹ không nên buộc con cái học quá nhiều.)
- Anh ấy bị bắt ép phải ký vào bản hợp đồng bất lợi. (Anh ấy bị buộc phải ký vào bản hợp đồng bất lợi.)
- Tôi không muốn bắt ép ai, mọi quyết định nên xuất phát từ tự nguyện. (Tôi không muốn ép buộc ai, mọi quyết định nên xuất phát từ tự nguyện.)
Các cách sử dụng nâng cao
"bắt ép tình cảm": dùng áp lực để buộc ai đó phải có hoặc thể hiện tình cảm theo ý mình.
- Anh ta cố bắt ép tình cảm của cô ấy, nhưng điều đó chỉ khiến cô xa lánh. (Anh ta cố ép buộc tình cảm của cô ấy, nhưng điều đó chỉ khiến cô xa lánh.)
"bắt ép bằng vũ lực": sử dụng sức mạnh thể chất hoặc vũ khí để ép buộc.
- Mọi hành vi bắt ép người khác bằng vũ lực đều là phạm pháp. (Mọi hành vi ép buộc người khác bằng vũ lực đều là phạm pháp.)
Biến thể và từ gần giống
Ép buộc (động từ): Có nghĩa tương tự, nhấn mạnh việc tạo áp lực mạnh mẽ.
- Không được ép buộc người khác làm điều trái ý họ. (Không được bắt buộc người khác làm điều trái ý họ.)
Cưỡng ép (động từ): Nhấn mạnh tính chất cưỡng chế, mạnh mẽ và thường trái với luật pháp hoặc đạo đức.
- Hành vi cưỡng ép trong kinh doanh là bị cấm. (Hành vi ép buộc trong kinh doanh là bị cấm.)
Từ đồng nghĩa
- Buộc: Đòi hỏi phải tuân theo, thường dựa trên quy định hoặc nghĩa vụ.
- Thúc ép: Tạo áp lực về thời gian hoặc tinh thần để hành động nhanh chóng.
- Áp đặt: Đưa ra ý kiến, quyết định của mình và buộc người khác phải chấp nhận.
Từ trái nghĩa
- Tự nguyện: Tự mình muốn làm, không bị ai ép buộc.
- Khuyên bảo: Dùng lời lẽ nhẹ nhàng để gợi ý, không mang tính ép buộc.
- Động viên: Khích lệ, cổ vũ tinh thần để người khác hành động.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Ép dầu ép mỡ, ai nỡ ép duyên": Thành ngữ này khuyên rằng có thể ép nhiều thứ, nhưng không nên ép buộc chuyện tình cảm, hôn nhân.
- "Bắt cá hai tay": (Thành ngữ có từ "bắt") - Tham lam, muốn ôm đồm nhiều việc cùng lúc. Tuy chứa từ "bắt" nhưng nghĩa khác với "bắt ép".